Trong ngành chăm sóc xe chuyên nghiệp, việc nắm vững cấu tạo bề mặt là nền tảng cốt yếu. Đối với một kỹ thuật viên, cách sơn ô tô không chỉ đơn thuần là việc phủ màu, mà là một quy trình kỹ thuật đa tầng nhằm đảm bảo cả tính thẩm mỹ lẫn độ bền cơ lý. Bài viết này sẽ phân tích sâu về cấu tạo các lớp sơn và những lưu ý quan trọng để bảo vệ lớp sơn ô tô tối ưu.
1. Cấu tạo chi tiết 4 lớp hệ thống sơn tiêu chuẩn
Sơn ô tô là một trong những tiêu chí đánh giá ngoại thất ô tô trực quan nhất. Tuỳ mỗi hãng khác nhau, màu sơn, chất lượng sơn có thể khác nhau nhưng về bản chất, kết cấu các lớp sơn đều dựa trên mộ nguyên tắc chung. Hệ thống sơn nguyên bản (OEM) trên các dòng xe hiện nay thường bao gồm 4 lớp chính. Hiểu rõ độ dày và tính chất từng lớp sẽ giúp thợ garage điều chỉnh kỹ thuật đánh bóng hoặc sơn dặm chính xác.
Ô tô thông thường sẽ có 4 lớp sơn, tính từ bề mặt kim loại ra ngoài lần lượt là: Sơn điện ly ED (Electrocoat), sơn lót (primer), sơn màu (basecoat) và cuối cùng là lớp bóng (clearcoat) để bảo vệ.
Cấu trúc các lớp sơn xe
Lớp sơn điện ly (Electrocoat/ED)
Đây là lớp nền chống gỉ sét được áp dụng bằng phương pháp nhúng điện ly. Lớp này bám chặt vào bề mặt kim loại, len lỏi vào các hốc nhỏ nhất để ngăn chặn sự oxy hóa từ bên trong. Về cơ bản, lớp sơn điện ly là lớp sơn vững chắc, bền bỉ và phủ lên mọi ngóc ngách của bề mặt khung vỏ, giúp bảo vệ bề mặt kim loại khỏi những tác nhân hoá học ăn mòn.
Lớp sơn lót (Primer Surfacer)
Lớp này đóng vai trò là "chất kết dính" và làm phẳng bề mặt. Sau khi được phủ lớp sơn điện ly, bề mặt sau khung vỏ có thể có những khuyết điểm và không đồng đều bề mặt. Lớp sơn lót giúp che phủ khuyết điểm đó, làm bằng mặt phẳng sơn điện ly giúp bám các lớp sơn sau tốt hơn và bề mặt vỏ được mịn màng hơn.
Nguyên nhân thứ 2 cần có sơn lót và ở lớp sơn tiếp theo có những mảnh ngọc trai, mảnh kim loại, có thể gây ảnh hưởng đến lớp sơn ED và bề mặt kim loại. Sơn lót có kết cấu đàn hồi hấp thu lực tác động, ngăn không cho các phôi kim loại, ngọc trai đâm thủng và gây ảnh hưởng đến lớp sơn ED và bề mặt kim loại.
- Chức năng: Che lấp các khiếm khuyết nhỏ của bề mặt kim loại, tạo nền mịn cho lớp màu.
- Kỹ thuật: Nếu kỹ thuật viên thực hiện cách sơn ô tô không chuẩn ở bước này, lớp sơn màu phía trên sẽ dễ bị bong tróc hoặc không đều màu.
Lớp sơn màu (Basecoat)
Đây là lớp quyết định diện mạo của xe. Tùy thuộc vào dòng xe mà Basecoat có thể là màu trơn (Solid), màu ánh kim (Metallic) hay màu ngọc trai (Pearlescent). Lớp này thường rất mỏng và không có khả năng chống chịu tác động môi trường. Đây cũng là lớp sơn tạo nên màu sắc cho những chiếc xe. Những hoa văn đặc thương hiệu hay những kiểu sơn classsic đều từ lớp sơn này mà ra. Muốn đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ, lớp sơn này sẽ có những tính chất như độ bóng nhất định, tương phản với ánh sáng và chịu được nhiệt độ khi xe để ngoài trời nắng.
Khi cần những lấp lánh hay tương phản đặc biệt, người ta trộn thêm phoi ngọc trai, mảnh kim loại và thuốc trộn cùng sơn này theo tỷ lệ nhất định của từng hãng rồi phun lên bề mặt khung vỏ.
Lớp sơn bóng (Clearcoat)
Lớp ngoài cùng trong suốt, có độ cứng cao nhất. Đây chính là "tấm khiên" bảo vệ toàn bộ hệ thống sơn. Đây cũng là lớp sơn ngoài cùng trên khung vỏ xe ô tô. Lớp sơn bóng có tác dụng ngăn ngừa sự ôxy hoá của môi trường lên các lớp sơn phía trong, ngăn ngừa sự ảnh hưởng của tia cực tím sẽ làm làm hỏng lớp sơn màu và cuối cùng sẽ làm tăng độ bóng cho xe ô tô.
- Vai trò: Chống tia UV, chống trầy xước nhẹ và tạo độ bóng gương.
- Lưu ý chuyên môn: Khi xử lý vết xước bằng máy đánh bóng, kỹ thuật viên thực chất đang mài mòn một phần lớp Clearcoat này. Do đó, việc đo độ dày sơn trước khi thi công là cực kỳ quan trọng.
2. Những sai lầm thường gặp trong cách sơn ô tô tại garage
Lớp sơn ô tô không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn là lớp bảo vệ giúp chống lại các tác động của môi trường như nắng, mưa, bụi bẩn và hóa chất. Tuy nhiên, theo thời gian, nếu không được chăm sóc đúng cách, lớp sơn dễ bị phai màu, trầy xước hoặc xuống cấp. Dưới đây là các phương pháp giúp bảo vệ lớp sơn xe ô tô một cách hiệu quả. Để có một bề mặt sơn hoàn hảo, các kỹ thuật viên cần tránh các lỗi kỹ thuật sau:
- Xử lý bề mặt không sạch: Bụi bẩn hoặc dầu mỡ còn sót lại sẽ khiến sơn bị "mắt cá" (fish eyes).
- Áp suất súng sơn không ổn định: Dẫn đến hiện tượng "da cam" (orange peel), khiến bề mặt không được phẳng mịn như gương.
- Pha tỷ lệ dung môi không chuẩn: Làm thay đổi thời gian khô và độ bám dính của các lớp sơn.
3. Chiến lược bảo vệ lớp sơn ô tô chuyên sâu
Là một chuyên gia, bạn cần tư vấn cho khách hàng các giải pháp bảo vệ lớp sơn ô tô để duy trì giá trị xe lâu dài:
- Vệ sinh đúng kỹ thuật: Sử dụng dung dịch có độ pH trung tính. Tránh các loại xà phòng có độ kiềm cao làm xỉn màu lớp Clearcoat.
- Tẩy ố và nhiễm bẩn định kỳ: Sử dụng thanh đất sét (Clay bar) để loại bỏ bụi sắt, nhựa đường bám dính trên bề mặt trước khi thực hiện các bước bảo dưỡng khác.
- Giải pháp bảo vệ bề mặt:
- Wax/Sealant: Bảo vệ ngắn hạn, tạo độ bóng nhanh.

- Ceramic Coating: Tạo lớp màng liên kết hóa học cứng hơn lớp sơn bóng, giúp chống tia UV và hóa chất hiệu quả hơn.
Phủ Ceramic
- PPF (Paint Protection Film): Giải pháp tối ưu nhất để chống lại các tác động vật lý như đá văng và trầy xước sâu.
Phủ PPE
Việc hiểu rõ cấu tạo từng lớp sơn không chỉ giúp nâng cao tay nghề trong cách sơn ô tô mà còn giúp các kỹ thuật viên đưa ra những tư vấn chuẩn xác về việc bảo vệ lớp sơn ô tô cho khách hàng. Một bề mặt sơn đẹp bền bỉ là sự kết hợp giữa kỹ thuật thi công chuẩn và quy trình bảo dưỡng khoa học.
TÂN PHÁT ETEK ⚡️ Hội tụ tinh hoa - Tiên phong giải pháp
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ THIẾT BỊ TÂN PHÁT
Add: Số 189 Phan Trọng Tuệ, phường Thanh Liệt, TP. Hà Nội
Hotline: 0936 488 882
Website: https://tanphat.vn/
Zalo OA: https://oa.zalo.me/tanphatetek/
#tanphatetek, #thietbitanphat, #thietbigaraoto